O pasado 3 de xullo, a Asociación de Empresas de Transporte Público Urbano e Metropolitano (ATUC) fixo entrega do VII Premio Nacional de Investigación sobre Movilidad Urbana e Metropolitana á investigadora Yaiza María Montero Lamas, doutora en Enxeñería civil pola UDC. O premio, entregado no 32 Congreso Nacional de ATUC, recoñece o valor da súa pioneira tese doutoral, un estudo que, mediante a análise avanzada de datos, achega solucións para optimizar os sistemas de transporte público en autobús urbano. Para a realización do estudo, a investigadora baseouse en gran parte na rede de transporte da Coruña, utilizando datos proporcionados por Tranvías en colaboración coa UDC.
A investigación
O traballo galardoado (Novel data-driven modelling approaches for the análise and enhancement of urban bus system operations and stop demand) céntrase en mellorar a planificación do transporte público e a xestión da demanda nas paradas, con propostas concretas orientadas a reducir os tempos de viaxe, comprender mellor o comportamento dos usuarios e deseñar redes máis eficientes e adaptadas ás necesidades reais da cidadanía.
O xurado, formado por catedráticos e profesores de recoñecido prestixio académico e profesional, decidiu por unanimidade outorgar o premio á investigación titulada “Novos enfoques de modelización baseados en datos para a análise e a mellora das operacións dos sistemas de autobuses urbanos e a demanda nas paradas”. Segundo destacou, o estudo presenta un elevado valor aplicado e un impacto potencial significativo na toma de decisións do sector, ao proporcionar ferramentas innovadoras que contribúen a reforzar a planificación, a fiabilidade e o atractivo do transporte público nas cidades.
A análise de datos, a clave para mellorar a eficiencia do transporte urbano
A tese premiada propón un marco innovador baseado no uso intensivo de datos procedentes de diversas fontes, como a operación do servizo, o tráfico, a meteoroloxía e a contorna urbana. Este enfoque permite mellorar a predición dos tempos de viaxe e realizar unha análise máis precisa da demanda nas paradas de autobús.
Entre as súas principais achegas, o traballo analiza o impacto do tráfico na velocidade comercial do autobús mediante a combinación de datos GPS, sensores e sistemas de captación en tempo real. Estas metodoloxías permiten cuantificar os efectos da conxestión e avaliar medidas de mellora, como a implantación de carrís exclusivos, identificando corredores críticos e achegando evidencia técnica para unha planificación máis eficiente do servizo.
Así mesmo, a investigación profunda no estudo da demanda en paradas de autobús incorporando variables socioeconómicas, usos do chan e escenarios excepcionais, como os derivados da pandemia da Covid-19, o que reforza a súa utilidade para afrontar situacións complexas e cambiantes nos sistemas de transporte urbano.
